Inleiding
Natuur en landschap
Het landelijk gebied staat in de belangstelling. We zien in Groningen enkele grote opgaven zoals het verdienvermogen van de landbouwsector, veenoxidatie en bodemdaling, de Kaderrichtlijn Water (KRW), de invoering van het 8e Actieprogramma Nitraatlijn, Natuurherstelplan en de biodiversiteit. In het komende jaar zullen we de gemaakte plannen moeten omzetten in kansrijke projecten en starten met de uitvoering daarvan.
Toekomst Landelijk Gebied (TLG)
De Kamerbrief van 26 juni 2026 vanuit het Rijk, sluit op hoofdlijnen aan bij de Groningse gebiedsopgaven. Dit betreft onder andere de zonering rond Liefstinghsbroek, innovatie in de landbouw, agrarisch natuurbeheer, natuurdoelen (groenblauwe dooradering (GBDA)), Kaderrichtlijn Water (KRW) en de beekdalen op de zandgronden in het Westerkwartier, Westerwolde en de Veenkoloniën. Het Rijk kiest hierbij voor een gebiedsgerichte aanpak via prioritaire gebieden, waaronder Hart van het Noorden.
Het Rijk stelt naar verwachting € 20 miljard beschikbaar voor het landelijk gebied. Door de relatief beperkte stikstofopgave in Groningen verwachten wij echter slechts een beperkt aandeel van deze middelen te ontvangen. Onze ambities voor een toekomstbestendig landelijk gebied, zoals opgenomen in de Groningse gebiedsplannen, zijn groter dan de middelen die wij op dit moment verwachten.
Voor 2027 zetten wij € 1,7 miljoen in voor cofinanciering van proces- en uitvoeringskosten binnen de gebiedsgerichte aanpak. Deze middelen worden ingezet voor onder andere Liefstinghsbroek, het Gorecht, de beken op zandgronden, de Gebiedsofferte en de uitvoering van de GBDA-opgaven in Groningen.
De inzet in het Lage Midden van Groningen (het gebied rondom/nabij Duurswold) bepalen wij nader op basis van de resultaten van de waterstudie. Daarnaast zetten wij het huidige multidisciplinaire gebiedsteam voort. Daarmee behouden wij de capaciteit om kansen in de gebieden te benutten, gebiedsprocessen te ondersteunen en beschikbare rijksmiddelen optimaal aan te trekken en in te zetten.
Programma Natuur
Het Programma Natuur waaraan wij samen met het Rijk en andere provincies werken, heeft als doel het herstellen en versterken van stikstofgevoelige natuur zodat er weer een robuust en veerkrachtig systeem ontstaat. In de tweede fase van het Uitvoeringsprogramma Natuur 2024-2030 wordt in Groningen gewerkt aan Natura2000-gebieden en aan leefgebieden in het Natuurnetwerk Nederland (NNN).
Natuurnetwerk Nederland (NNN) en Bos en Hout
In 2027 werken wij aan diverse projecten in het landelijk gebied, het afronden van het huidige NNN, het uitvoeren van programma Bos en Hout, (agrarisch) natuurbeheer en landschapsmaatregelen.
Landbouw
Met het Beleidsprogramma Landbouw Groningen 2025-2029 ‘Naar een Perspectiefvolle Landbouw’ geven wij invulling aan onze rol, richting en aanpak voor een toekomstbestendige landbouw in Groningen. Het programma is een uitwerking van de Economische Visie 2035 en sluit aan bij de opgaven uit de Omgevingsvisie en andere provinciale beleidskaders. Aan het beleidsprogramma is een uitvoeringsprogramma gekoppeld voor de periode 2025-2027. De uitvoering vindt plaats langs drie ontwikkelroutes: hoogwaardige producten en diensten, duurzame landbouwpraktijken en samenwerking. Samen met boeren, kennisinstellingen, ketenpartijen en maatschappelijke organisaties werken wij aan een economisch sterke en duurzame landbouw die bijdraagt aan voedselproductie, groene grondstoffen en maatschappelijke opgaven onder andere op het gebied van bodem, water, biodiversiteit en leefomgeving.
In 2027 ligt de nadruk op de uitvoering van de subsidieregeling Landbouwexperimenten, de verdere ontwikkeling van gebiedsgerichte doelsturingspilots, nieuwe openstellingen binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) en de versterking van regionale en korte ketens via onder meer Oogst van Groningen en Fascinating. Daarnaast zetten wij rijksmiddelen in voor innovatieve projecten die bijdragen aan de verduurzaming van de landbouw in Noord-Nederland en bouwen wij voort op de resultaten van de Regio Deal Natuurinclusieve Landbouw. Ook leveren wij een actieve bijdrage aan ruimtelijke vraagstukken die raken aan de landbouw en aan de provinciale aanpak van gewasbeschermingsmiddelen. Samen met onze partners binnen de AgroAgenda Noord-Nederland en de Agenda voor de Veenkoloniën geven wij verder uitvoering aan respectievelijk het Noord-Nederlands Landbouwpact en het Gebiedsprogramma Veenkoloniën.