Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?

1. Bron realisatie: Voortgangsrapportages Natuur (publicaties IPO/BIJ12). De streefwaarden 2027 tot en met 2030 betreffen een inschatting van Prolander op basis van actuele inzichten uit de Prestatieovereenkomst Prolander 2027.

Prioriteiten

• Uitvoeren toezicht en handhaving stikstofuitstoot en opzetten van een effectief toezicht- en handhavingsapparaat:
  • Opzetten van een actuele en verifieerbare feitenbasis en bedrijvenregister voor stikstof-relevante activiteiten in de provincie Groningen;
  • Effectief en risico-gestuurd toezicht uitoefenen;
  • Borgen van de werking van stikstof-reducerende maatregelen;
  • Een gelijk speelveld creëren voor stikstof-relevante bedrijven.
• Begeleiden soortenmanagementplan (natuurvriendelijk isoleren):
  • Afsluiten van een gezamenlijke raamovereenkomst door gemeenten en provincie voor het inkopen van ecologisch onderzoek;
  • Herijken van het model Soortenmanagementplan (SMP);
  • Uitvoering van telemetrisch onderzoek om bijzondere vleermuissoorten in kaart te brengen;
  • Samen met gemeenten verdergaande regionale samenwerking verkennen van de uitvoering van de soortenmanagementplannen.

Regulier

TOEKOMST LANDELIJK GEBIED

Stikstof (diversiteit, natuurherstel en landbouwmaatregelen en stikstofreductie):

• Natuur en stikstof / Toekomst Landelijk Gebied:
  • Uitwerken en financieren van een gebiedsgerichte aanpak en een aangepaste zonering voor Liefstinghsbroek;
  • Stimuleren van innovatie op landbouwbedrijven via bestaande maatregelenpakketten en gebiedsoffertes;
  • Realiseren van pilots die bijdragen aan een duurzame landbouw en natuurherstel, onder andere de Gebiedsofferte Noord-Nederland;
  • Maken van afspraken met het Rijk over natuurdoelen in het kader van natuurherstelplan en de daarvoor benodigde uitvoeringsmiddelen;
  • Verwerven van middelen voor KRW-impulsmaatregelen in Groningen;
  • Opstellen en uitvoeren van een plan van aanpak voor de beken op zandgronden, in samenhang met het gebiedsplan Veenkoloniën en het KRW-impulsprogramma;
  • Afstemmen van grensoverschrijdende gebiedsopgaven en zonering met de provincies Drenthe en Fryslân;
  • Uitvoeren natuurherstelmaatregelen in het kader van Uitvoeringsprogramma Natuur 2024-2030.
• Realiseren groenblauwe dooradering:
  • Ondersteunen van de uitwerking van de gebiedsoffertes van de agrarische collectieven in onze provincie;
  • Nader uitwerken en concretiseren van de groenblauwe dooradering in onze provincie.

KUSTONTWIKKELING EN WADDEN

Realisatie Waddenopgave :

• Handhaven bestuurlijke rol in Bestuurlijk Overleg Wadden (BOW) door agenderen van onderwerpen die voor provincie Groningen en de regio van belang zijn en als onderdeel van de Waddengovernance (Rijk, waddenprovincies, waterschappen en lagere overheden) concrete invulling geven aan de Agenda voor het Waddengebied 2050.
• Toekomstagenda Programma Lauwersmeer/Lauwersoog:
  • Uitvoeren van het Uitvoeringsprogramma Lauwersmeer 2026-2030, rondom de opgaven natuur, water, klimaat, Nationaal Park en duurzame economie en toerisme, waaronder het project Toekomstbestendig Lauwersmeer , een verkenning naar een zoet-zoutverbinding tussen het Lauwersmeer en Waddenzee;
  • Met de gemeente Het Hogeland werken aan een integraal toekomstperspectief voor de haven van Lauwersoog, samen met stakeholders en ondernemers in het kader van het ondersteunen van de beroepsvisserij op zee (zie programma Economie).
• Ecologie en Economie in balans E&E
  • In overleg met de partners organiseren van een aantal bijeenkomsten over de ontwikkeling van het gebied op gebied van ecologie en economie;
  • Voor zover noodzakelijk afstemmen van investeringen in ecologie op de economische ontwikkelingen (zoals de Oostpolder en de uitbreiding van de pier bij de Eemshaven).
• Eems-Dollard 2050 (ED2050)
  • Vaststellen van het nieuwe programmaplan, vormgegeven met de betrokken partners;
  • Vormgeven van het programma Meegroeiende kust:
    • Vaststellen van een voorkeursalternatief voor de gebiedsontwikkeling Eemszijlen;
    • Vaststellen van een voorkeursalternatief voor de Brede Dollarddijk;
    • Starten van de voorbereiding - en wellicht eerste uitvoering - voor het ophogen van de landbouwgronden.
• Vaststellen van een omgevingsprogramma voor de gehele kustontwikkeling.

• Versterken soortenbeleid:
  • Actualiseren beverbeheerplan;
  • Uitvoeren huidig beverbeheerplan;
  • Uitvoeren en evalueren ganzenakkoord;
  • Uitzetten onderzoeken en opdrachten ter uitvoering van soortenbeleid en faunabeheer.

Wildopvang

• Uitvoeren subsidieregeling ondersteuning wildopvang.

Invasieve exoten

• Uitvoeren subsidieregeling invasieve exoten;
• Bestrijding diverse invasieve exoten (onder andere wasbeerhond, wasbeer, geelpoothoornaar en waterplanten);
• Ontwikkelen landelijke app en database;
• Uitvoeren kleine projecten zoals monitoring en communicatie.

Wolf

• Uitvoeren subsidieregeling wolfwerende rasters;
• Inhuren wolvenconsulent voor monitoring geplaatste raster en advisering;
• Subsidie verlenen voor schaapskuddes.

• Vergoeden faunaschades (Faunafonds BIJ12);
• Reductie CO2 en Bos en Hout:
  • Aanleggen van bos op provinciale gronden en het verlenen van subsidies voor aanleg bos en houtachtige beplanting.
• Beheer en monitoring broedeilanden bij de Eemshaven en bij het industriegebied Oosterhorn:
  • Monitoren broedsucces visdiefjes en noordse sterns op de broedeilanden.
• Beheer Natuurnetwerk Groningen en Agrarisch Natuurbeheer:
  • Openstellen Subsidiestelsel Natuur en Landschap (SNL) ten behoeve van het beheer van natuurterreinen door terrein beherende organisaties (Natuurmonumenten, Groninger Landschap, Staatsbosbeheer, Bosgroep en Natuurcollectief, particuliere beheerder(s));
  • Subsidie Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ANLb) ten behoeve van het toekennen van middelen agrarisch natuurbeheer in de daartoe aangewezen gebieden in het natuurbeheerplan Groningen.
• Stimulering recreatieve toegang natuur en landschap:
  • Oplossen geïnventariseerde recreatieve knelpunten samen met terrein beherende organisaties.

Bijdrage verbonden partij Prolander aan beleidsdoel

• Vertalen van provinciaal beleid op het gebied van plattelands- en gebiedsontwikkeling in concrete gebiedsprojecten.

Bijdrage verbonden partij Waddenfonds aan beleidsdoel

• Behartigen van de belangen van de deelnemende provincies (waaronder Groningen) met betrekking tot het beheer van het Waddenfonds en de besteding van middelen ten laste van dit fonds.

Bij het opstellen van het nog op- en vast te stellen Programma Ruimtelijke Kwaliteit en Landschap zullen wij nieuwe indicatoren definiëren. Wij streven ernaar het nieuwe programma en de indicatoren in 2027 gereed te hebben.

Prioriteiten
N.v.t.

Regulier

• Opstellen en vaststellen Programma Ruimtelijke kwaliteit en Landschap (Atelier Ruimtelijke kwaliteit en landschap), Uitvoeringsprogramma Landelijk Gebied 4 (Actualiseren van het landschapsbeleid en beleidsinstrumentarium);
• Monitoring Landschap en onderzoek ten bate van beleidsontwikkeling in samenwerking Atelier Ruimtelijke kwaliteit en landschap;
• Verlenen subsidie Landschapsprojecten aan initiatieven die bijdragen aan bescherming en versterking van de kenmerkende landschapsstructuren, ruimtelijke identiteit en regionale landschappelijke diversiteit (zoals zijn vastgelegd in het provinciale landschapsbeleid (Omgevingsvisie 2026-2050 ‘Dit wordt Groningen’ en paragraaf 3.6.2 Landschappen van de Provinciale Omgevingsverordening inclusief de Kwaliteitsgids Groningen);
• Verlenen van subsidie Groene initiatieven aan projecten die het groen en het landschap versterken en de inzet van groene vrijwilligers voor behoud, herstel en versterking van het Groninger landschap stimuleren;
• Verlenen van subsidie Recreatieve toegang natuur en landschap aan terrein beherende organisatie om toegankelijkheid van natuurgebieden en cultuurhistorische landschappen te versterken.
• 15 Tennet-projecten landschapscompensatie in uitvoering   

Bijdrage verbonden partij Waddenfonds aan beleidsdoel

• Behartigen van de belangen van de deelnemende provincies (waaronder Groningen) met betrekking tot het beheer van het Waddenfonds en de besteding van middelen ten laste van dit fonds.

De indicatoren zijn afkomstig uit het Uitvoeringsprogramma Landbouw 2025-2027 dat wij op 9 september 2025 hebben vastgesteld. De indicatoren en streefwaarden zullen we in 2027 aanpassen/actualiseren aan de hand van een nieuw uitvoeringsprogramma Landbouw voor 2028 en 2029.

Prioriteiten
N.v.t.

Regulier

• Uitvoeren Uitvoeringsprogramma Landbouw 2025-2027:
  • Uitvoeren activiteiten onder route 1, Hoogwaardige producten en diensten:
    • Openstellen van de innovatie - en validatie regelingen in het kader van Oogst van Groningen;
    • Openstellen van provinciale Landbouwregeling voor verduurzaming en innovatie.
  • Uitvoeren activiteiten onder route 2, Duurzame landbouwpraktijken:
    • Openstellen investeringsregeling binnen het GLB-NSP;
    • Openstellen van provinciale Landbouwregeling voor verduurzaming en innovatie;
    • Uitwerken motie M303. Biedt een ruimtelijk kader voor de bollenteelt (2) ;
    • Opzetten Praktijktest van een systeem van doelsturing via gebiedsgerichte pilots.
  • Bevorderen van samenwerkingen route 3, gericht op perspectiefvolle landbouw in Groningen:
    • Bijdrage leveren aan diverse sectorale samenwerkingsverbanden;
    • In noordelijk verband aan de slag met het Noordelijk Landbouwpact;
    • Overleg voeren met Gronings Agrarisch Jongeren Kontakt (GrAJK) over ondersteuning van jonge boeren;
• Opstellen van een uitvoeringsprogramma 2028-2029 op basis van Beleidsprogramma Landbouw 2025-2029

Bijdrage verbonden partij aan beleidsdoel
N.v.t.