Financiële positie

Hier gaan wij in op de ontwikkelingen van de rente en dividenden in de afgelopen periode en de veranderingen die wij voor de jaren 2026-2030 verwachten ten opzichte van de eerder geschetste ontwikkelingen in de Perspectiefnota 2027. In het kader van de Begroting 2027 hebben wij op basis van de nieuwe ontwikkelingen en inzichten de rekenrentes en de liquiditeitsprognoses van de provincie en derde partijen aangepast.

Renteontwikkelingen
In onderstaande tabel zijn voor de begrotingsjaren 2026 tot en met 2030 de verwachte rekenrentes van zowel de Perspectiefnota 2027 als de Begroting 2027 opgenomen .

Tabel 24. Verwachte rekenrentes

Ten opzichte van de via de Perspectiefnota 2027 bijgestelde raming in de Begroting 2026 is de renteraming voor kort uitgezette middelen aangepast aan de huidige rentestanden en de verwachting voor de komende jaren. Op basis van de meest recente verwachting in de markt wordt voor de korte rente na een stijging in juni 2026 van 0,25% tot 2,25% een verdere stijging verwacht tot 2,50% in de tweede helft van 2026. Daarna is de verwachting een stabilisatie of lichte daling van dit tarief. Belangrijkste factoren daarbij zijn de afnemende inflatieverwachtingen richting de Europese doelstelling van 2,0%. Ondanks onzekere geopolitieke ontwikkelingen en een mede daardoor vooralsnog onvoorspelbaar beursklimaat gaan we op dit moment uit van de eerder aangekondigde verdere rentestijging door de ECB in 2026 met totaal nog eens 0,25% tot 2,50%.

De rente voor schatkistbankieren ligt gemiddeld genomen ongeveer 0,10% onder de kortlopende rente van de ECB. Gemiddeld schatten we de kortlopende rente voor 2026 op 2,1%. Voor 2027 verwachten we 2,30% en daarna een lichte afloop richting de 2,0% in de jaren erna.

Als benchmark hanteert de provincie Groningen voor de kapitaalmarktrente (lang geld) de rente van tienjarige staatsleningen. Voor wat betreft deze lange rente wordt voor de periode 2027-2030 uitgegaan van een stabiel rentebeeld, in lijn met de verwachtingen uit de Perspectiefnota 2027. In 2026 gaan we uit van een gemiddelde rente van 3,00% en voor de komende jaren wordt een vergelijkbaar niveau verwacht.

Dividendontwikkelingen
Voor wat betreft de ontwikkeling van dividendontvangsten is ten opzichte van de Perspectiefnota 2027 geen sprake van wijzigingen.

In onderstaande tabel zijn de financiële gevolgen van de verwachte ontwikkeling van de rente en dividenden opgenomen.

Tabel 25. Specificatie rente en dividenden

De opbrengsten uit rente worden zo realistisch mogelijk geraamd op basis van de meest recente inzichten met betrekking tot de geld- en kapitaalmarkt en onze liquiditeitsprognoses. Voor wat betreft de ontwikkeling van dividenden baseren wij ons op informatie vanuit de bedrijven die dividend uitkeren. Op basis van recente inzichten zijn de ramingen, daar waar van toepassing, bijgesteld.

De meest in het oog springende ontwikkelingen in bovenstaande tabel, zijn:

Ontwikkelingen 2026 (voordelig € 3,3 miljoen)

• De rentebaten zijn in 2026 aanzienlijk hoger dan eerder geraamd. De voornaamste oorzaak is het verhoogde rentepercentage op de rekening-courant (schatkist) bij het Rijk, wat zorgt voor een voordeel van € 2,1 miljoen. Daar staat tegenover dat de rentelasten ook stijgen met € 1,2 miljoen. Dit is het voordeel aan rentebaten dat wordt doorbetaald aan derden.
• De baten en lasten met betrekking tot nazorgmiddelen vallen naar verwachting € 1,7 miljoen hoger uit dan verwacht bij de Perspectiefnota 2027. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een hoger rendement op onze aandelenportefeuille, een voordeel van € 1,7 miljoen. Daarnaast hebben we van uit het vastrentende deel van het Nazorgfonds twee leningen verstrekt van respectievelijk € 4,0 miljoen en € 6,0 miljoen, wat zorgt voor een hogere renteopbrengst dan wanneer het is uitgezet op de rekening-courant (schatkist) bij het Rijk.
• Bij de ontwikkeling van de rentebaten publieke taak speelt in 2026 dat de hybride leningen aan de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) en aan de Nederlandse Waterschapsbank (NWB) van beide € 50 miljoen niet worden afgelost, maar gehandhaafd blijven als eigen vermogen voor de banken tegen een overeengekomen aanzienlijke rentevergoeding in 2026 van respectievelijk 4,74% en 4,98%. Dit levert een rentevoordeel op van afgerond € 2,4 miljoen in 2026.

Ontwikkelingen 2027-2030 (voordelig € 8,6 miljoen)

• In 2027 verwachten we bij de rentelasten rekening-courant derden een voordeel van € 2,0 miljoen. Dit voordeel komt als nadeel terug bij de rentebaten op de rekening courant bij het Rijk. Dit wordt veroorzaakt doordat het SNN vanaf 1-1-2027 een eigen bankrekening heeft. De middelen van het SNN maakten onderdeel uit van onze middelen op de rekening-courant bij het Rijk, maar vanaf 2027 niet meer. Bij de Perspectiefnota 2027 was rekening gehouden met een afbouw, waarbij eind 2027 alle middelen van het SNN op een eigen rekening zouden staan. Dit verschil treedt zowel op aan de baten- als aan de lastenkant en is per saldo nihil.
• De hogere rente heeft ook in de jaren 2027 - 2030 een positief effect (€ 2,7 miljoen).
• In 2027 ontstaat een voordeel bij de rentebaten publieke taak, wat ook hier wordt veroorzaakt doordat de BNG en de NWB er niet voor hebben gekozen hun leningen af te lossen in 2026. Vanaf 2028 wordt het positieve effect bij de rentebaten publieke taak veroorzaakt doordat we ervan uitgaan dat de lening aan Fonds Nieuwe Doen wordt voortgezet en niet wordt afgelost in 2027.